K E L S O
„He is the leading capitalist of the equine world,
yet he not only walks around
in his shabby coat of uncertain hue
but often has as many as 14 holes in each of his shoes” *
“turf writer” David Alexander o Kelso
foto:www.gleubrookfarm.com
4 kwietnia 1957 roku w Claiborne Farm, niedaleko Paris w Kentucky z klaczy Maid of Flight i ogiera Yor Host narodził się, mały nieco kościsty i niezbyt urodziwy, ciemnogniady źrebak. Nadano mu imię Kelso. „...Chociaż przemysł hodowlany opiera się na pochodzeniu koni, to przemysł wyścigowy nie zawsze. Dobra krew nie zawsze stwarza dobrego konia wyścigowego, a dobry koń, a nawet świetny, nie zawsze pochodzi z królewskiej rodziny.” Tak też było z Kelso.
Your Host był dość znanym, choć nie wybitnym, koniem wyścigowym, natomiast Maid of Flight, pomimo że była córką Count Fleet, zdobywcy wyścigów „Triple Crown” i wnuczką wielkiego Man O’Wara, wygrała tylko 3 z 19 startów. Nic nie zapowiadało, że Kelso, ten niepozorny i trudny do opieki źrebak, przekształci się w prawdziwą maszynę wyścigową.
Kelly, jak też go zwano, ze swoim niezbyt ładnym wyglądem (jak ktoś zauważył „ jego szczególna piękność raczej się pojawiała niż istniała”) i dość upartą postawą nie był dobrym surowcem na przyszłego ogiera. Jeszcze przed rozpoczęciem kariery wyścigowej jego właścicielka Allaire du Pont zadecydowała o jego wykastrowaniu, mając nadzieję, że go to uspokoi. Nic to jednak nie zmieniło. Kelly nigdy nie należał do „miłych” koni. Choć na ogół pogodnego i łagodnego usposobienia, potrafił też być trudny i uparty, a zwłaszcza wtedy, kiedy na niego naciskano.
foto.www.championsgallery.com
Kelso był jednym z tych nadzwyczajnych koni, które pojawiają się tylko raz w ludzkim pokoleniu, obdarzone niemal mitologiczną siłą, szybkością i wytrzymałością. Biegał aż 8 sezonów (od 1959 do 1966 roku) na 14 torach. Współzawodniczył z najlepszymi końmi, będąc dla nich wyzwaniem. Wygrał bezprecedensową liczbę nagród. Był pierwszym trzyletnim koniem, któremu nadano tytuł „Konia Roku”, a który nie wygrał wyścigu „Triple Crown”. Jako jedyny koń w historii otrzymywał ten tytuł przez 5 kolejnych sezonów. Jego perfekcyjny krok, opisany przez wybitnego dziennikarza Davida Alexandra jako „symfonia w ruchu” zaniósł go do zwycięstwa w 31 „stakes” i handicapach, i umożliwił mu ustanowienie, czy wyrównanie, 8 czasowych rekordów i 3 amerykańskich standardów, bez względu na to, czy biegł po piachu, trawie, czy błocie. Kelso 5 razy z rzędu, jako jedyny koń w historii, wygrał the Jockey Gold Cup, wtedy, kiedy ten wyścig był heroicznym i wyczerpującym dwumilowym testem serca i odwagi. Trzy razy z rzędu wygrał the Woodward Stakes, 3 razy the Whitney Stakes, po 2 razy: the Suburban Handicap, the Aqueduct Stakes i the Stymie Handicap (ten ostatni, w 1965 wygrał, prawie oślepiony przez grudę ziemi – chyba trudno o piękniejsze zwycięstwo).
Wygrał też: the Metropolitan Handicap, the Brooklyn Handicap, the Gulfstream Park Handicap, the Discovery Handicap oraz the Lawrence Realization, gdzie ustanowił światowy rekord. W sumie w całej swej karierze Kelso wygrał 39 z 63 startów, 12 razy był drugi, 2 razy trzeci, aż 53 razy znalazł się na płatnym miejscu.
foto.http://z.about.com
Choć jego kanciasta sylwetka nie świadczyła o jego sile, Kelly był jednym z największych wagowych nosicieli. Niósł ogromne ciężary i „sprintował” gdy go o to poproszono. 13 razy zwyciężył ze 130 funtami (tyle niósł podczas 24 startów), a 2 razy wygrał dźwigając aż 136 funtów.
Kończąc karierę wyścigową, Kelso udowodnił, że jest prawdziwym "kapitalistą" wśród koni.
Zarobił 1 977.896$ - więcej niż jakikolwiek koń przed nim. Rekord ten nie był pobity przez 13 lat, do czasu kiedy pojawił się Affirmed i Spectacular Bid.
Dzięki swoim osiągnięciom i dzielnej postawie, Kelly był najbardziej kochanym koniem, jaki kiedykolwiek żył. Na jego biegi przybywały tłumy, niekiedy tylko po to, aby go zobaczyć. Na Aqueduct, kiedy się tylko tam pojawił, zjawiała się największa ilość kibiców w całej historii tego toru. Ten dzielny wałach zdobył rzesze przyjaciół dla siebie i dla wyścigów, chwytał serca i wyobraźnie ludzi. Nazywano go: Bohaterem Ameryki, Cudownym Geldingiem, Złotym Koniem, czy Królem Kelly. Kiedy zakończył karierę wyścigową jego fanom brakowało go bardzo: „Do licha, bez Kelsa sobota nie będzie już taka jak wcześniej”- narzekano na wszystkich torach, gdzie tylko postawił stopę (a raczej kopyto) ich Wspaniały Kelly. Nawet po zakończeniu wyścigowej kariery nie mógł narzekać na brak popularności, czy zainteresowania.
Nikt nie może naprawdę wyjaśnić, dlaczego jeden koń „osiąga nieśmiertelność”, podczas gdy inne, o podobnych DNA, „giną w zapomnieniu”. Można zauważyć, że genetyczne cechy wielkich przodków Kelsa, takich jak: Count Fleet, Man O’War, czy Mumtaz Mahal, wydawały się zbiegać z laserową dokładnością w tym małym, ciemnobrązowym koniku. Kelso udowodnił, że jest wnukiem i prawdziwym spadkobiercą Count Fleet. „Jego nadzwyczajne zdolności zostały rozbudzone i rozpętane z wielką gwałtownością na nie oczekujący tego świat”. Początkowo, jednak, nic tego nie zapowiadało.
foto.www.spiletta.com
Kelso zadebiutował późno – 4 IX 1959 roku w Atlantic City (wówczas jednym z najlepszych torów w Stanach). Jego trenerem był Dr. John Lee, a jechał na nim John Block. Pomimo, że jego szanse nie były duże, Kelso wygrał swój debiut. W następnych dwóch wyścigach był drugi. Na tym zakończył swój pierwszy rok wyścigowy.
Rok 1960 przyniósł szereg zmian i nowe nadzieje. Trenerem Kelsa zostal Carl Hanford, dżokejem zaś Willie Shoemaker, a następnie, od połowy roku, Eddie Arcaro. Pierwszy wyścig trzyletniego Kelsa, w dodatku wygrany, miał miejsce w Monmouth Park w New Jersey. Słowa Hanforda są dowodem uznania dla zdolności jego podopiecznego; „Był skrajnie zdeterminowanym koniem. Jeśli zobaczył konia z przodu, chciał go dopaść. Można było tylko go wstrzymać, albo wysłać do przodu. Był bardzo zdrowym koniem, lekkim w stopach, z nieprawdopodobnym balansem. Kelso mógł krążyć na dziesięciocentówce obracając się dookoła i nigdy nie pozwalając swoim stopom dotknąć się”.
Następnie Kelso wygrał milę na Aquedukcie z czasem – 1: 34 i 1/5, tym wynikiem ustanowił rekord dla trzylatków na tym dystansie.
Wygral tez: the Choice Stakes, the Jerome Handicap, the Discovery Handicap, the Lawrence Realization Stakes (gdzie wyrównał czas Man O’Wara – 2.40 i 4/5 na 1 i 5/8 mili), the Hawthorne Gold Cup Handicap, the Jockey Club Gold Cup (2 ostatnie przeciw starszym koniom). Z 8 zwycięstwami (w tym 7 stakes) w 9 startach Kelso został ogłoszony Czempionem Trzyletnich Koni i Koniem Roku.
Po Jockey Club na Aquedukcie Eddie Arcaro powiedział: „Nie ma co do tego wątpliwości. On jest teraz najlepszym koniem w Ameryce. Może pobić wszystko na każdym dystansie”.
foto.www.spiletta.com
W 1961 roku Kelso wygrał 7 z 9 startów.
Zdobył, jako trzeci w historii, the New York Handicap Triple Crown, w sklad którego wchodzilo: the Metropolitan Handicap, the Suburban Handicap i the Brooklyn Handicap. Według Hanforda The Metropolitan był dla Kelsa największym wysiłkiem i próbą roku. Niósł tam 130 funtów i pomimo tak dużego obciążenia, wygrał. W dwóch pozostałych handicapach dźwigał jeszcze więcej: Suburban – 135 funtów, Brooklyn – 136 funtów, 18 razy więcej niż Divine Comedy, a i tak go wyprzedził, o więcej niż długość.
Tego roku Kelly wygrał również: the Whitney Stakes, the Woodward Stakes i znów the Jockey Club Gold Cup. Został ogłoszony Czempionem Starszych Koni i ponownie Koniem Roku.
W 1962 roku Kelso wykonał 12 startów. Jednak jak na Kelso, to nie był wielki rok – tylko 6 zwycięstw.
Zdobyl: the Jockey Club Gold Cup (wygrał o 10 długości), the Woodward Stakes, the Stymie Handicap. The Washington, D.C., International zakończył jako drugi (nie przepadał za wyścigami na trawie).
1 XII, pod nowym dżokejem Ismaelem Valenzuela, Kelso wygrał bieg the Governor’s Plate w New Jersey. Zwyciężył o 5 długości w czasie - 2:30 i 1/5 i ustanowił rekord toru na 1 i ½ mili. Ponownie otrzymał tytuły: Czempiona Starszych Koni i Konia Roku.
foto.www.alonsostudio.com
W roku 1963 w wieku 6 lat, kiedy większość wybitnych koni już odpoczywa, Kelso zaliczał niesamowity sezon.
Wygral 9 z 12 startow: the Woodward Stakes, the Whitney Stakes, the Suburban Handicap, the Seminole Handicap, the Nassau County Handicap, John B. Campbell Handicap, the Gulfstream Park Handicap, the Aqueduct Stakes, the Jockey Club Gold Cup. Na dwa dni przed Gold Cup na Aquedukcie spuchł jeden z nadgarstków Kelsa, ale i tak nie przeszkodziło mu to w wygranej. Dżokej Valenzuela powiedział po tym biegu: „Przez cały czas dochodzi do siebie. Dziś galopował. Mógł pobić swój własny rekord toru, gdybyśmy próbowali”. Niestety Washington, D.C., International znów był poza jego zasięgiem, zakończył go ponownie jako drugi. Kolejny raz Kellego ogłoszono Czempionem Starszych Koni i Koniem Roku.
Następny rok przyniósł Kelso 5 zwycięstw z 11 startów. Wygrał piąty raz the Jockey Club Gold Cup z czasem 3:19 i 1/5. Wreszcie odniósł zwycięstwo w Laurel, wygrywając Washington, D.C., International ze światowym rekordem 2:23 i 4/5 na 1 i ½ mili, na trawie. W Saratodze wyrównał rekord na 1 i 1/8 mili. Dostał czwarty kolejny tytuł Czempiona Starszych Koni i piąty z rzędu tytuł Konia Roku, jak żaden inny koń przedtem.
W 1965 roku Kelso wygrał 3 z 6 startów, min: the Whitney Stakes i the Stymie Handicap, który wygrał o 8 długości, pomimo częściowego oślepienia przez grudkę ziemi.
W następnym roku, w nodze Kelsa ujawniło się pęknięcie kości.
W 1966 roku, w wieku 9 lat Kelly poszedł na zasłużoną emeryturę.
foto.www.pbsorg
Kelso zakończył swój żywot na farmie Woodstock w Maryland 16 X 1983 roku. Wiele lat później Carl Hanford, przyjmując nagrodę „Hall of Fame” powiedział „Jestem tu z powodu jednego konia i tylko tego konia. Chociaż miałem przedtem kilka wybitnych koni, nigdy, żaden z nich, nie mógł się równać z Kelso. Jest stare powiedzenie związane z wyścigami, że dobry koń jest niebezpieczny w każdych rękach. Jakże jest ono prawdziwe. Ze wszystkich najlepszych trenerów z przeszłości, którzy mieli ten zaszczyt, mogę być trochę uprzedzony, ale nie sądzę, aby ktokolwiek z nich miał w swoich rękach takiego konia jak Kelso”.
Kamień nagrobny Kelso - Woodstock Farm, Chesapeake City, Maryland
foto.www.tbheritage.com
W 1967 roku Kelso zostal wybrany do “National Museum of Racing and Hall of Fame”. W Belmont Park, ku jego czci, każdego roku, odbywa się Kelso Breeders’ Cup Handicap.
Po przejściu Kelso na emeryturę w magazynie „The Blood-Horse” napisano słowa, które definiują fenomen tego, niepozornego, ciemnogniadego Cudownego Konia, który zdominował wyścigi na tak długi okres: „Kelso zademonstrował trwałość klasy. Żaden koń w naszych czasach nie był tak dobry, tak długo. On był Dojrzałą Wielkością (mature greatness)”. Tenze magazyn umieścił Kelso, na swojej liście - 100 największych wyścigowych koni XX wieku, na miejscu czwartym.
* „On jest wiodącym kapitalistą w świecie koni, jednak on nie tylko spaceruje dookoła
w swoim wytartym płaszczu (sierści) o nieokreślonym odcieniu,
ale często ma aż 14 dziur w każdym z jego butów (w każdej podkowie).
"The Horse of Gold" Linda Kennedy, "Thoroughbred Legends" Steve Haskin, "A Horse Named Kelso" Pat Johnson & Walter D.Osborne.
Tłumaczenie i opracowanie tekstu Katarzyna Gaworek
Opracowanie graficzne Nova-Racing
BIBLIOGRAFIA
-Thoroughbred Champions. Top 100 Racehorses of the 20th CenturyThe Blood-Horse, Inc.Lexington, Kentucky, 1999Str. 22-25
-Racing Through the CenturyThe Story of Thoroughbred Racing in AmericaBy Mary SimonBowtie PressIrvine, California, 2002Str. 184-185; 198-199 -Wikipedia, the free encyclopedia – Kelso (horse)
